بسم الله الرحمن الرحیم
وَ أَنذِرْ عَشِیرَتَکَ الْأَقْرَبِینَ؛ وَ اخْفِضْ جَنَاحَکَ لِمَنِ اتَّبَعَکَ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ(شعراء/214 و 215)
ترجمه آیات: و خویشانِ نزدیکت را هشدار ده. و براى آن مؤمنانى که تو را پیروى کرده اند، متواضع و مهربان باش.
1. به خویشاوندان عشیره می گویند، چون که با همدیگر بیشترین معاشرت را دارند. خفض جناح به معنی گستردن بال، کنایه از تواضع توأم با محبت و مهر و ملاطفت است، همانگونه که پرندگان هنگامى که مى خواهند به جوجه هاى خود اظهار محبت کنند، بالهاى خود را گسترده و پائین آورده و آنان را زیر بال و پر مى گیرند، تا هم در برابر حوادث احتمالى مصون مانند و هم از تشتت و پراکندگى حفظ شوند، پیامبر ص نیز مامور است مؤمنان راستین را زیر بال و پر خود بگیرد.
2. خداوند در اوایل بعثت پیامبر، امر می کند که انذار و نهی از منکر را از فامیل های نزدیک آغاز کند. این امر می تواند به دلایل زیر باشد. الف- نهی از منکر نوعی تهدید مردم به عذاب الهی است و خداوند می خواهد بفهماند که مسأله خویشاوندى مانع تهدید نمی شود و همه بدانند که عذاب الهی عمومی و جدی می باشد. ب- نهی از منکر از شیوه های تربیتی می باشد و در تربیت دیگران مربی باید از خود آغاز کند و بعد به خانواده خود و بعد از آنها به خویشاوندان و نزدیکان خود برسد و در غیر اینصورت تلاشهای مربی هیچ تاثیری نخواهد داشت. یعنی تربیت از نزدیک ترین آغاز می شود و به دورترین می رسد. ج- خویشاوندان اگر ایمان بیاورند در تبلیغ دین به پیامبر کمک می کنند.
3. بدون شک براى دست زدن به یک برنامه انقلابى گسترده باید از حلقه هاى کوچکتر و فشرده تر شروع کرد، و چه بهتر اینکه پیامبر ص نخستین دعوت خود را از بستگانش شروع کند که هم سوابق پاکى او را بهتر از همه مى شناسند و هم پیوند محبت خویشاوندى ایجاب مى کند که به سخنانش بیش از دیگران گوش فرا دهند، و از حسادتها و کینه توزیها و انتخاب موضع خصمانه، دورترند.
4. خداوند بعد از امر به تهدید خویشاوندان بلافاصله پیامبر را دعوت به محبت به مؤمنین کرده است و این بیانگر است که اگر یک جا به خاطر مسائل تربیتى تکیه بر خشونت و بیم شده است بلافاصله تکیه بر محبت و مهر و عاطفه مى شود تا حقیقت دین که دعوت همراه با محبت و مهرورزی است فراموش نگردد و معلوم شود که روش تربیت فقط خشونت و تنبیه نیست و در کنار تنبیه و تهدید، تشویق و تبشیر نیز فراموش نشود.
5. دعوت به اسلام و ترساندن از عذاب الهی دعوت به خیر کثیر و منفعت واقعی است و در نیکى به دیگران (مانند دید و بازدید، انفاق، وام، ارشاد و امر به معروف) نزدیکان انسان مقدّمند.
6. خانواده و نزدیکان خود را در امر دین فراموش نکنیم و آنها را تنها در تامین امکانات مادی، مسکن، خوراک، تفریح، مسافرت و امثال آن شریک زندگی خود ندانیم. اعضای خانواده بهترین کمک در اطاعت خداوند هستند.
برچسب:
نویسنده: روژان پارسامنش